Ποια είναι τα στοιχεία που πρέπει να γνωρίζει κάποιος για τον Γαλαξία μας;

Date: 22/08/2022 Time: 19:25

Ο Γαλαξίας μας ή Γαλακτώδης οδός (Milky Way) εμφανίζεται ως μία θολή λωρίδα λευκού φωτός που κυριαρχεί  στην ουράνια σφαίρα [ιδιαίτερα ορατός είναι σε μέρη μακριά από φωτορύπανση]. Το φως αυτό προέρχεται από άστρα και άλλα υλικά που βρίσκονται εντός του γαλαξιακού επιπέδου. Σκοτεινές περιοχές μέσα στα όρια του Γαλαξία, όπως είναι η Μεγάλη Ρωγμή και ο Σάκος Ανθράκων, αντιστοιχούν σε περιοχές όπου το φως από μακρινά αστέρια είναι αποκλεισμένο από σκοτεινά νεφελώματα.

Στην ουράνια σφαίρα ο Γαλαξίας εκτείνεται βόρεια μέχρι τον αστερισμό της Κασσιόπης και νότια μέχρι τον αστερισμό του Σταυρού του Νότου. Το γεγονός ότι ο Γαλαξίας διαιρεί την ουράνια σφαίρα σε δύο σχεδόν ίσα ημισφαίρια δηλώνει ότι το Ηλιακό Σύστημα βρίσκεται κοντά στο γαλαξιακό επίπεδο. Το κέντρο του Γαλαξία βρίσκεται στον αστερισμό Τοξότης, όπου ο γαλαξίας εμφανίζεται λαμπρότερος.

Σε γενικές γραμμές, η καλύτερη στιγμή για να δείτε τον Γαλαξία στην χώρα μας είναι κατά τη διάρκεια μιας εποχής η οποία διαρκεί από τον Μάρτιο έως το τέλος Αυγούστου, συνήθως μεταξύ 00:00 και 5:00, και τις νύχτες με νέα σελήνη. Αυτό, ωστόσο, θα ποικίλλει ανάλογα με το γεωγραφικό πλάτος σας και άλλους παράγοντες όπως η φάση της σελήνης.

Αυτό δεν σημαίνει ότι μόλις δύσει ο ήλιος, δεν μπορείτε να δείτε τον Γαλαξία . Ακόμα κι αν είναι στον ουρανό, ο Γαλαξίας θα είναι μόλις ορατός κατά τη διάρκεια της μπλε ώρας, οπότε θα πρέπει να περιμένετε τουλάχιστον μέχρι το τέλος του αστρονομικού λυκόφωτος για να δείτε όλες τις λεπτομέρειες του Γαλαξία.

εικόνα

Εδώ είναι 10 γεγονότα για αυτόν που ίσως δεν ξέρετε:

1. Έχουμε κάνει 19 περιστροφές γύρω από το κέντρο του :

Ο Ήλιος είναι ένα από τα 200 δισεκατομμύρια αστέρια του Γαλαξία μας, που βρίσκεται σε έναν από τους βραχίονες του. Αυτός, ή μάλλον ολόκληρο το ηλιακό σύστημα, περιστρέφεται γύρω από τον πυρήνα του Γαλαξία και, ενώ δεν το νιώθουμε, κινούμαστε με μεγάλη ταχύτητα κάπου 230 km/s.

Έτσι, χρειάζονται 230 εκατομμύρια χρόνια για να ολοκληρωθεί ένα γαλαξιακό έτος, δηλαδή μια πλήρης περιστροφή. Αν λάβουμε υπόψη ότι το Ηλιακό Σύστημα είναι ηλικίας 4,5 δισεκατομμυρίων ετών, μπορείτε να υπολογίσετε ότι το έχουμε κάνει ήδη 19 φορές.

Γιατί τα πάντα στο διάστημα, συμπεριλαμβανομένου του Γαλαξία μας, κινούνται. Η Γη κινείται γύρω από τον Ήλιο, ο Ήλιος κινείται γύρω από το κέντρο του Γαλαξία μας και ο Γαλαξίας ταξιδεύει στο διάστημα. Η κοσμική ακτινοβολία υποβάθρου μικροκυμάτων, η ακτινοβολία που έχει απομείνει από τη Μεγάλη Έκρηξη, χρησιμοποιείται ως σημείο αναφοράς για τη μέτρηση της ταχύτητας των πραγμάτων που κινούνται στο διάστημα. Η Τοπική Ομάδα γαλαξιών, στην οποία ανήκει ο Γαλαξίας, εκτιμάται ότι κινείται με περίπου 600 km/s ή 2,2 εκατομμύρια km/h!

2. Ο Γαλαξίας δεν είναι απλώς ένας επίπεδος δίσκος, είναι στρεβλός:

Ωστόσο, ο δίσκος δεν είναι τελείως επίπεδος, είναι παραμορφωμένος λόγω των γειτονικών μας γαλαξιών Μεγάλου και Μικρού Νέφους του Μαγγελάνου. Αυτοί οι δύο γαλαξίες έλκουν την ύλη του γαλαξία μας, σαν ένα παιχνίδι διελκυστίνδας.

Ο Γαλαξίας θεωρείται ένας μεσαίου μεγέθους γαλαξίας, έχει διάμετρο περίπου 100.000 έτη φωτός και έχει ένα φωτοστέφανο ή άλως (μία σφαιρική δομή που περιβάλλει τον δίσκο) γύρω του που εκτείνεται σε απόσταση 800.000 ετών φωτός.

Το ωραίο με την άλω είναι ότι, παρόλο που φαίνεται πρακτικά άδεια, φιλοξενεί 150 σφαιρικά σμήνη — και το καθένα από αυτά έχει περισσότερα από 100.000 αστέρια.

3. Ο Γαλαξίας έχει μία μαύρη τρύπα στο κέντρο του:

Εκεί στον πυρήνα του Γαλαξία ζει ένα ενδιαφέρον μικρό τέρας, μια μαύρη τρύπα με μάζα 4 εκατομμύρια φορές τη μάζα του Ήλιου, που ονομάζεται Τοξότης Α*.  Δεν είναι και η μεγαλύτερη, υπάρχουν γαλαξίες με μαύρες τρύπες-τέρατα με δισεκατομμύρια φορές τη μάζα του Ήλιου, αλλά ο δικός μας ολοένα αυξάνεται. Γνωρίζουμε ότι υπάρχουν αστέρια που εξαφανίζονται κοντά του και αυτό σημαίνει ότι καταναλώνονται από τη μαύρη τρύπα καθώς και αέριο.

Αυτή η μαύρη τρύπα έχει εκτιμώμενη διάμετρο 22 εκατομμύρια χιλιόμετρα, η οποία δεν περιλαμβάνει τον εξωτερικό δίσκο της μάζας που παρασύρεται σε αυτήν. Αυτός ο εξωτερικός δίσκος έχει περίπου 14,6 εκατομμύρια φορές τη μάζα του Ήλιου μας,   παρόμοια με την τροχιά της Γης!

Μήπως θα πέσουμε μια μέρα στη μαύρη τρύπα μαζί με τον Ήλιο; Οχι! Οι μαύρες τρύπες ασκούν μια έλξη μόνο στην περιοχή πολύ κοντά τους και γνωρίζουμε ότι βρισκόμαστε σε απόσταση μεγαλύτερη από 28 χιλιάδες έτη φωτός από αυτήν. Θα έπρεπε να απέχουμε μόνο 0,0013 έτη φωτός από τη μαύρη τρύπα (ή 17 φορές την ακτίνα του Ήλιου) για να κινδυνεύουμε να μας καταπιεί. Την έχουμε γλυτώσει από αυτήν!

4. Δεν γνωρίζουμε καν ούτε το 1% όλων των άστρων στον Γαλαξία μας:

Εκτός από τα 200 δισεκατομμύρια αστέρια, ο Γαλαξίας μας έχει και άλλα συστατικά όπως πλανήτες, μεσοαστρική σκόνη και αέριο. Αλλά όταν κοιτάμε τον νυχτερινό ουρανό, βλέπουμε μόνο 5.000 από αυτά τα αστέρια με τα μάτια μας. Τα άλλα είναι πολύ μακριά και δεν μπορούμε να τα δούμε με γυμνό μάτι. Χρειαζόμαστε τη βοήθεια επίγειων τηλεσκοπίων και δορυφόρων για να τα εντοπίσουμε.

Σήμερα, έχουμε καταλογοποιήσει περισσότερα από 2 δισεκατομμύρια αστέρια με τον δορυφόρο GAIA. Αλλά έχουν μείνει πολλά ακόμα και δεν ξέρουμε καν αν μια μέρα θα καταφέρουμε να τα δούμε όλα. Πιθανώς όχι, καθώς η διαστρική σκόνη λειτουργεί σαν αδιαφανής τοίχος, καθιστώντας δύσκολη τη διέλευση του φωτός από πιο μακρινά αστέρια.

Ο μεγαλύτερος γαλαξίας που γνωρίζουμε ονομάζεται IC 1101 και έχει πάνω από 100 τρισεκατομμύρια αστέρια.

5. Έχει ένα φωτοστέφανο στο κέντρο του από σκοτεινή ύλη

Ο γαλαξίας μας αποτελείται από περίπου 90% σκοτεινή ύλη, ύλη που δεν είναι ορατή και περίπου 10% «φωτεινή ύλη» ή ύλη που μπορούμε να δούμε με τα μάτια μας. Αυτή η μεγάλη ποσότητα σκοτεινής ύλης προκαλεί ένα αόρατο φωτοστέφανο που έχει αποδειχθεί από προσομοιώσεις για το πώς περιστρέφεται ο Γαλαξίας. Αν δεν υπήρχε η σκοτεινή ύλη, τότε τα αστέρια στον Γαλαξία θα περιφέρονταν πολύ πιο αργά γύρω από το κέντρο από ό,τι έχει παρατηρηθεί.

Όσο πιο βαρύς είναι ένας γαλαξίας, τόσο πιο γρήγορα θα πρέπει να περιστρέφονται. Αν υποθέσει κανείς ότι ο γαλαξίας αποτελείται μόνο από ύλη που μπορούμε να δούμε, τότε ο ρυθμός περιστροφής θα ήταν σημαντικά μικρότερος από αυτόν που παρατηρούμε. Ως εκ τούτου, η υπόλοιπη μάζα πρέπει να αποτελείται από μια άπιαστη, αόρατη μάζα – γνωστή και ως. « σκοτεινή ύλη » – ή ύλη που αλληλεπιδρά μόνο βαρυτικά με την «κανονική ύλη».

6. Αποτελείται κυρίως από άστρα, ακόνη και αέριο.

Περίπου το 10-15% της ορατής ύλης του Γαλαξία μας αποτελείται από σκόνη και αέριο, με τα υπόλοιπα να είναι αστέρια. Σε μια καθαρή νύχτα, ο σκονισμένος δακτύλιος του Γαλαξία μας φαίνεται σαν μια λωρίδα στον νυχτερινό ουρανό.

7. Κατασκευάστηκε από άλλους γαλαξίες.

Προκειμένου ο Γαλαξίας να αποκτήσει το σημερινό του μέγεθος και σχήμα, έχει “καταβροχθίσει” άλλους γαλαξίες σε όλη την ιστορία του. Ο Γαλαξίας μας απορροφά αυτή τη στιγμή το Νάνο γαλαξία Canis Major,  προσθέτοντας τα αστέρια του μικρότερου γαλαξία στη δική του σπείρα. Απέχει περίπου 25.000 έτη φωτός από το Ηλιακό Σύστημα και 52.000 έτη φωτός από το γαλαξιακό κέντρο.

8. Δεν μπορούμε να τον φωτογραφίσουμε.

Δεδομένου ότι βρισκόμαστε περίπου 26.000 έτη φωτός από το κέντρο του Γαλαξία, δεν μπορούμε να τραβήξουμε φωτογραφίες του δίσκου. Οποιαδήποτε αναπαράσταση που έχετε δει ποτέ του Γαλαξία μας είναι μια αναπαράσταση όπως πιστεύεται ότι είναι, παρατηρώντας και άλλους παρόμοιους γαλαξίες.

9. Είναι σχεδόν τόσο παλιός όσο το ίδιο το Σύμπαν.

Οι επιστήμονες υπολογίζουν ότι το Σύμπαν είναι ηλικίας περίπου 13,8 δισεκατομμυρίων ετών και ότι ο Γαλαξίας είναι περίπου 13,6 δισεκατομμυρίων ετών. Αν και τα κύρια μέρη του γαλαξία σχηματίστηκαν στις πρώτες μέρες του Σύμπαντος, ο δίσκος και το εξόγκωμα δεν σχηματίστηκαν πλήρως μέχρι πριν από περίπου 10-12 δισεκατομμύρια χρόνια.

10. Είναι μέρος του υπερσμήνου (Supercluster) της Παρθένου, μιας ομάδας γαλαξιών εντός 150 εκατομμυρίων ετών φωτός από μας.

Το υπερσμήνος της Παρθένου περιέχει τουλάχιστον 100 ομάδες και σμήνη γαλαξιών και έχει διάμετρο περίπου 110 εκατομμύρια έτη φωτός. Μια μελέτη του 2014 δείχνει ότι το Υπερσμήνος της Παρθένου είναι μόνο ένας λοβός ενός μεγαλύτερου υπερσμήνους που ονομάζεται Laniakea.

10. Είναι σε κίνηση.

Τα πάντα στο διάστημα, συμπεριλαμβανομένου του Γαλαξία, κινούνται. Η Γη κινείται γύρω από τον Ήλιο, ο Ήλιος κινείται στον Γαλαξία μας και ο Γαλαξίας ταξιδεύει στο διάστημα. Η κοσμική ακτινοβολία υποβάθρου μικροκυμάτων, η ακτινοβολία που έχει απομείνει από τη Μεγάλη Έκρηξη, χρησιμοποιείται ως σημείο αναφοράς για τη μέτρηση της ταχύτητας των πραγμάτων που κινούνται στο διάστημα. Η Τοπική Ομάδα γαλαξιών, στην οποία ανήκει ο Γαλαξίας, εκτιμάται ότι κινείται με περίπου 600 km/s ή 2,2 εκατομμύρια km/h!

Πηγές: universetoday.com, physics4u.wordpress.com

Το The Flag Report, ως news aggregator, δεν υιοθετεί τις απόψεις των αρθρογράφων, ούτε ταυτίζεται με τα ρεπορτάζ που αναδημοσιεύει από άλλες ενημερωτικές ιστοσελίδες και δεν ευθύνεται για την εγκυρότητα, την αξιοπιστία και το περιεχόμενό τους. Συνεπώς, δε φέρει καμία ευθύνη εκ του νόμου. Το The Flag Report, ασπάζεται βαθιά, τις Δημοκρατικές αρχές της πολυφωνίας και ως εκ τούτου, αναδημοσιεύει κείμενα και ρεπορτάζ, από όλους τους πολιτικούς χώρους.

Follow us on Twitter
Join our Facebook page